skip to Main Content
Trudo Toren, Eindhoven

Trudo Toren, Eindhoven

image
Trudo toren in opleverfase
20.8.2021

Eindhoven heeft er een bos bij! Van maar liefst 70 meter hoog, bestaande uit 135 bomen en ruim 9000 planten. Onderhouden door abseilende hoveniers. Gebouwd voor 125 sociale huurwoningen.

Toen zo’n vier jaar geleden de Eindhovense woningcorporatie Trudo de vermaarde Italiaanse architect Stefano Boeri vroeg voor hen een Nederlandse versie van ‘zijn’ Bosco Verticale te ontwerpen, was hij niet meteen enthousiast. De opvallende woontoren met weelderige groene gevels in Milaan trekt sinds de oplevering in 2014 niet alleen veel toeristen maar ook de aandacht van de internationale media en collega-architecten. Hij vroeg zich af of zo’n project op Strijp-S in Eindhoven eenzelfde statuur zou kunnen bereiken.

De bijzondere aanpak van Trudo voor de ‘bostoren’ – het realiseren van 125 kleinere sociale huurwoningen – trok hem echter over de streep. En vanaf dat moment gingen hij en zijn ontwerpteam, waaronder landschapsarchitect Laura Gatti, er vol voor. Ook Eindhoven zou een woontoren krijgen waar bomen, heesters en vaste planten dicht tegen de gevels staan en mogen uitgroeien tot een weelderig verticaal bos. De bewoners hoeven hiervoor niet, zoals in Milaan, grote sommen geld neer te leggen; zij betalen een kale huur van ca. € 633,00 per maand.

Green Cities ging in gesprek met de leverancier van de bomen en heesters, met de technisch adviseur voor de gevelbakken en met de woningcorporatie. Hoe verliep de totstandkoming van dit project en wat zal de eerste Nederlandse bostoren brengen voor de stad en de bewoners van de toren?

Facts & Figures
Gebruik: wonen, werken en horeca
Doelgroepen: gestreefd wordt naar ‘inclusieve samenstelling’ voor één- tot maximaal tweepersoonshuishoudens
Opdrachtgever: Trudo woningcorporatie, Eindhoven
Hoofdaannemer: Stam + De Koning Bouw, Eindhoven
Architect gebouw: Stefano Boeri Architetti, Milaan
Landschapsarchitecten: Stefano Boeri Architetti, i.s.m. Studio Laura Gatti, Milaan
Technisch ontwerp: INBO, Amsterdam
Groenadvies: Du Pré Groenprojecten, Helmond
Levering bomen en heesters: Van den Berk Boomkwekerijen, Sint-Oedenrode
Omvang: 125 sociale huurwoningen, verdeeld over 19 verdiepingen
Kosten groen: 650.000 euro
Oplevering: oktober 2021

Spectaculaire vergroening
Fieke van den Beuken, projectleider bij Trudo, steekt de ambitie van de woningcorporatie niet onder stoelen of banken. ‘Toen we meer dan tien jaar geleden instapten in de vernieuwing van Strijp-S, het voormalige industrieterrein van Philips, wilden we een stukje Eindhoven maken dat er nog niet was. Het gebied moest nog ontwikkeld worden en het doel was er een hoogstedelijke, aantrekkelijke plek van te maken voor de stad. Er werd gezocht naar mogelijkheden om het gebied te vergroenen, en dan op een spectaculaire manier. Zo is het idee ontstaan van de bostoren, in navolging van de beroemde Bosco Verticale in Milaan.’ Het idee sloot perfect aan bij de ambities van de stad Eindhoven, dat zichzelf op de kaart wil zetten als internationale hot-spot voor technologie, design en kennis. Met een dergelijke groene eyecatcher in het gebied, zo is de gedachte, kan Strijp-S interessanter worden voor internationale hightechbedrijven om er zich te vestigen dan wel te blijven.

Nauwgezet internationaal overleg
Nadat de Italiaanse architect was overtuigd, kwam hij met zijn team verschillende keren over naar Nederland. Van den Beuken: ‘Er was veelvuldig overleg en soms moesten de partijen verschillen van opvattingen en cultuur overbruggen’. De coronapandemie maakte in 2020 een einde aan de bezoeken. Hetgeen niet wilde zeggen dat de aandacht vanuit Italië verslapte. De landschapsarchitect Laura Gatti, ook verantwoordelijk voor het ontwerp van en de beplantingskeuze voor de Bosco Verticale in Milaan, volgde de voortgang van het proces rond het groen digitaal nauwgezet. Brenda Swinkels, hoofd verkoop bij Van den Berk Boomkwekerijen, kan dit goed begrijpen: ‘Voor ons was het planten van bomen op grote hoogte onbekend terrein De toren is maar liefst 70 meter hoog. We waren dus blij met Gatti’s betrokkenheid. Zij weet uit ervaring hoe bomen onder dergelijke omstandigheden reageren op harde wind en welke soorten het best kunnen worden toegepast. Het moeten soorten zijn die geschikt zijn voor aanplant in bakken, minder gevoelig zijn voor takbreuk en scheefgroei en snoei goed verdragen. Omdat Nederland een ander klimaat heeft dan Italië hebben we wel andere keuzes gemaakt.’

Diezelfde betrokkenheid gold voor de constructie en opbouw van de gevelbakken, waarin de planten terecht zouden komen. Mark Vloet, directeur van Du Pré Groenprojecten: ‘Wij hebben onder meer geadviseerd over de toepassing van de vaste planten, over het watergeefsysteem in de bakken, de isolatie ervan en de verankering van de bomen. We hadden nog geen ervaring met het creëren van een goede en veilige standplaats voor bomen in bakken op zo’n grote hoogte. De samenwerking met Boeri en met andere partijen die verantwoordelijk waren voor de constructie van de bakken was voor ons dus leerzaam.’ Hij voegt eraan toe: ‘Ze hebben een naam hoog te houden en zijn verantwoordelijk voor het eindbeeld. Logisch dat ze het proces goed willen volgen.’ Als voorbeeld noemt hij de gang van zaken rond de beplanting in de gevelbakken: ‘Voor alle bakken is een beplantingsplan gemaakt, dat we van tevoren met elkaar hebben doorgenomen. Na beplanting van de bakken wilden ze graag foto’s zien van het resultaat. Geen probleem natuurlijk.’

Thema rood
Veel van de geselecteerde boomsoorten hebben rode kenmerken. Swinkels: ‘Dit was een eis van de architect, die met deze kleur het gebouw wil verbinden met de stad: de kleuren van de stad Eindhoven zijn immers rood en wit.’ Zo is onder meer gekozen voor bomen met rood blad, een rode bast, rode bessen en/of rode herfstkleuren. Maar ook zijn het sterke soorten, veelal afgeleiden van inheemse soorten, met veel sierwaarde, zodat er jaarrond wat te zien valt voor de bewoners en voor het publiek. Laatstgenoemde eisen golden ook voor de heestersoorten. Uiteindelijk koos de architect, na overleg met de boomkwekerij, voor een groot sortiment dat is verdeeld in hoge, middelhoge en lagere soorten, met verschillende bloeitijden, groeiwijzen en kleuren. Onder deze soorten zijn zowel bladverliezende als wintergroene heesters. In samenspraak met de groenaannemer hebben Boeri en Gatti ten slotte een grote verscheidenheid aan vaste planten, siergrassen en bollen geselecteerd.

135 bomen tegen de gevels
Toen begin 2018 de boomsoorten waren geselecteerd, moest de boomkwekerij aan het werk. Om er zeker van te zijn dat de 135 bomen bij het planten in topconditie zouden zijn, werden ze in zogeheten air-pots gezet; brede kunststof randen met gaatjes erin. Deze methode bevordert de aanmaak van haarwortels die belangrijk zijn voor de opname van water en voeding. Swinkels: ‘Toen dit voorjaar de bomen moesten worden verplaatst naar hun uiteindelijke standplaats, de gevelbakken, ondervonden ze veel minder verplantingsstress, omdat ze met haarwortels en al konden worden overgeplant.’ Dat geen van de betrokken partijen over een nacht ijs wilde gaan, blijkt ook uit de testopstelling van twee gevelbakken op de kwekerij. ‘Zo konden we onderzoeken welk substraat het meest geschikt was en of de watergeefsensoren goed werkten’, aldus Swinkels.

Abseilende hoveniers
Veiligheid boven alles, vandaar dat er veel aandacht is voor het groenonderhoud. De groenaannemer wordt hier verantwoordelijk voor. Vloet: ’We gaan dit enerzijds van buitenaf doen, met een onderhoudsinstallatie-systeem vergelijkbaar met dat voor glazenwassers en met ‘abseilers’. Dit zijn speciaal opgeleide, gecertificeerde hoveniers die aan verzekerde touwen het onderhoud uitvoeren. Anderzijds zal aan de bewoners worden gevraagd ons ca. vier keer per jaar toegang te geven om onderhoud van binnenuit te kunnen doen.’

Bewuste bewoners
Het is overigens niet de bedoeling dat bewoners zelf met de snoeischaar aan de slag gaan of planten toevoegen of vervangen. Hierover worden contractueel afspraken gemaakt met de woningcorporatie. Van den Beuken: ‘Bewoners weten waar ze aan beginnen als ze in de Trudo Toren gaan wonen. Ze krijgen geen strak balkonnetje maar een stukje bos, met alles wat daarbij hoort.’ En daar blijft het niet bij: ‘Ons doel voor de Trudo Toren is om hier direct vanaf de oplevering een actieve bewonersgemeenschap te hebben, met bewoners die een bijdrage willen leveren aan de ontwikkeling van het complex en het gebied en zich hier thuis voelen. Van de toekomstige bewoners wordt ook verwacht dat ze open staan voor hun buurt, goed om zich heen kijken en buiten hun comfortzone durven te stappen’. Om een ‘match’ te bewerkstelligen is een deel van de 125 woningen toegewezen op basis van motivatiebrieven. Andere appartementen zijn toegewezen aan kandidaten die zijn ingeloot en weer andere uit een aanbod van urgenten, statushouders en flexbewoners.

De waarde van het verticale bos
De bostoren zal zonder twijfel een eyecatcher worden in Strijp-S en Eindhoven op gebied van ontwerp en innovatie op de kaart kunnen zetten. Maar de ruim 9.000 bomen, heesters en vaste planten moeten meer dan alleen mooi zijn. Hun aanwezigheid vergroot de woonkwaliteit voor de bewoners. De bomen zorgen tijdens warme dagen voor schaduw en verkoeling voor de appartement bewoners. Hun isolerende vermogen zal ook effect hebben op het energieverbruik. Ze verbeteren daarnaast de luchtkwaliteit, filteren fijnstof en verminderen geluidshinder. Het bos zal vogels, bijen, vlinders en insecten aantrekken, en daarmee een bijdrage leveren aan de biodiversiteit in de buurt.

De toekomstige bewoners, de groenaannemer, de boomkweker en de woningcorporatie zijn met elkaar een nieuw, groen avontuur aangegaan. En de stad? Die zal zijn groene hot-spot zeker krijgen.

Back To Top
The Green City uses Googles cookies and scripts to analyse your use of our website anonymously, so we can customise its functionality and effectiveness and display advertisements. We also use Facebook, Twitter, LinkedIn and Google cookies and scripts, with your consent, to enable social media integration on our website. If you wish to change which cookies and scripts we use, you can alter your settings below.
Annuleren